Хирургтар қашықтан басқарған екі әмбебап гуманоид робот тірі шошқалардың өт қабын алып тастады. Сан-Диегодағы Калифорния университетінің командасы гуманоид машиналар үшін алғашқы болған бұл операцияларды 8 шілдеде Nature журналында сипаттады.
Ауруханаларда хирургтар жетіспейді, ал қазір қолданылып жүрген арнайы хирургиялық роботтар ауыр, қымбат және арнайы жабдықталған операция бөлмелеріне байланып қалған. Қарапайым құралдарды ұстай алатын екі қолды роботты, негізінен, кез келген клиникаға дөңгелетіп әкелуге болады.
Хирургиялық адаптерлері бар 27 килограмдық робот
Команда Сёрджи деп атаған машинаның бойы шамамен 1,5 м, салмағы 27 кг. Инженерлер роботтың қолдары стандартты лапароскопиялық құралдарды, яғни шағын тесіктер арқылы жасалатын операцияларда қолданылатын ұзын жіңішке аспаптарды ұстай алуы үшін адаптерлер жасады. Әр қимылды пульт алдында отырған хирург басқарды.
Бірінші операцияда робот адам хирургпен бірге жұмыс істеді, хирург оған ассистент болды. Екіншісінде екі робот қатар тұрып, құралдарды бөлісіп пайдаланды. Өт қабын алу операцияларының екеуі де сәтті өтті. Сонымен қатар топ тәжірибесі әртүрлі хирургтармен стендтік сынақтар мен жануарларсыз жаттығулар өткізіп, нәтижелерді «Интьюитив Сёрджикал» компаниясының «да Винчи» жүйесі сияқты қалыптасқан платформалармен салыстырды.
Сан-Диегодағы Калифорния университетінің хирургы, жұмыстың аға авторларының бірі Шанлэй Лю зерттеу кезінде роботты қашықтан өзі басқарған. Оның айтуынша, «ол бірнеше есе арзан және операция бөлмесінде бірнеше есе аз орын алады». Арнайы жүйелердің салмағы шамамен 820 кг, оларға бола операция бөлмесін жиі қайта жабдықтауға тура келеді.
Алмастыруы тиіс машиналардан баяу
Роботтар адамдарға операция жасауға әлі дайын емес. Операция барысында оларды бірнеше рет қайта калибрлеуге тура келді, сондықтан процедуралар қазіргі хирургиялық роботтармен салыстырғанда әлдеқайда ұзаққа созылды. Хирург қолының қимылы мен роботтың жауабы арасындағы кідірісті де қысқарту қажет, әрі жұмыс тек жануарларға жүргізілді.
Алыс қашықтықтағы операцияларды жоспарлап отырған топ осы кідіріс үстінде жұмыс істеп жатыр. Сондай-ақ зерттеушілер роботты құралдарды әкеліп беретін және операция бөлмесін жинастыратын автономды көмекшіге айналдырғысы келеді.
Дереккөздер: University of California San Diego; Nature (бастапқы зерттеу). Сурет: Jacobs School of Engineering, UC San Diego (CC BY 4.0).
Пікірлер
Пікір қалдыру үшін жүйеге кіріңіз Кіру