Дар занги сурхи қайчӣ ва мӯйчинакҳои оҳанине, ки аз қабри 600-солаи чинӣ ёфт шудаанд, осори кимиёвӣ боқӣ мондааст. Эҳтимолан, онҳо аз аконит мондаанд: бо ин растании заҳрнок замоне пеш аз ҷарроҳӣ пӯстро беҳис мекарданд.
Дар матнҳои тиббии Чин хокаҳои дардпасткунанда аз ин растанӣ тасвир шудаанд, вале далели моддии он ки ҷарроҳон воқеан онҳоро истифода мебурданд, то ҳол набуд. Ба гуфтаи муҳаққиқон, ин далели мустақими кимиёвии мавҷудияти анестетик дар асбобҳои қадимаи ҷарроҳӣ мебошад.
Асбобҳо соли 1974 аз қабри Ся Цюан, ки соли 1411 вафот кардааст, дар шаҳри Цзянъини шарқи Чин кофта гирифта шуданд ва ҳоло дар Осорхонаи Цзянъин нигоҳ дошта мешаванд. Азбаски осорхона намунагирии вайронкунандаро манъ мекунад, гурӯҳ (аз ҷумла бостоншинос Чжао Цунсан аз Донишгоҳи Шимолу Ғарбӣ дар Сиан) аз ҷойҳои душворшустаи ҳар асбоб ҳамагӣ 2 мг боқимонда тарошида гирифт. Дастгоҳи дастии рентгенӣ нишон дод, ки асбобҳо тақрибан 97% аз оҳан иборатанд.
Занг зери нури лазер
Сипас муҳаққиқон ба зарраҳои ночизи занги сурх лазер равона карда, спектроскопияи Раманро истифода бурданд: ин усул пайвандҳои кимиёвиро аз рӯи он ки молекулаҳо нурро чӣ гуна пароканда мекунанд, муайян менамояд. Онҳо нишонаҳои чарбу ва равғанҳо, дар қайчӣ бошад, қуллаеро ёфтанд, ки ба гурӯҳи сиано мувофиқ аст. Ин пайванди карбон ва нитроген аст, ки дар хун вуҷуд надорад. Муаллифон сигналҳоро бо сигналҳои буришҳои Aconitum carmichaelii, яке аз намудҳои аконит, ки дар дастурҳои қадимаи беҳискунӣ зикр шудааст, муқоиса карда, ба хулосае омаданд, ки алкалоиди аконитин эҳтимолан ҷузъи дору будааст.
Чжао дар изҳороташ гуфт: «Имрӯз мо осори доруи беҳискуниро, ки дар он асбобҳо мондааст, бо ёрии нури лазер хондем». Матнҳои давраи Мин маслиҳат медиҳанд, ки пеш аз буридани пӯст бо қайчӣ онро беҳис кунанд ва тасвир мекунанд, ки чӣ тавр заҳрнокии аконитро бо коркард бо сирко, мош ё пешоби писарбачаҳо кам мекарданд.
Хулоса ба чанд зарра ва мувофиқати пайвандҳои алоҳидаи кимиёвӣ асос ёфтааст, на ба ошкорсозии мустақими худи аконитин. Аз ин рӯ муаллифон онро на қатъӣ, балки эҳтимолӣ меҳисобанд.
Тадқиқот 26 май дар маҷаллаи Antiquity нашр шуд. Харитаҳои ҷойгиршавии боқимонда нишон медиҳанд, ки он ҳангоми ба пӯст молидани доруи моеъ пошида шудааст. Муаллифон инро нишонаи он медонанд, ки ҷарроҳони давраи Мин заҳрро ба пӯст бо миқдорҳои назоратшаванда мемолиданд.
Манбаъҳо: Live Science; Antiquity (тадқиқоти аслӣ). Тасвир: Ling et al., Antiquity (CC BY 4.0).
Шарҳҳо
Лутфан барои навиштани шарҳ ворид шавед Ворид шудан