AQSh bankidagi laboratoriya sichqonlarining yarmi o'z yorlig'iga mos kelmadi
Genetika va genomika Yangilik

AQSh bankidagi laboratoriya sichqonlarining yarmi o'z yorlig'iga mos kelmadi

Neuronix 19 May, 2026 2 daqiqa o‘qish

AQShdagi yirik ombordan olingan laboratoriya sichqonlari namunalarining qariyb yarmi genetik tarkibi bo'yicha o'z liniyasi nomida ko'rsatilganiga mos kelmadi. Yorlig'ida yozilganiga aynan to'g'ri kelgani esa taxminan har beshtadan biri bo'ldi.

Sichqonlar biotibbiyot tadqiqotlarining asosiy ishchi kuchi hisoblanadi. Agar liniyada yashirin genetik farqlar bo'lsa, bir xil hayvonni o'rganyapmiz deb o'ylagan ikki laboratoriya bir-biriga zid natijalar olishi, dori-darmonlar yoki kasalliklar haqidagi xulosalar esa tasdiqlanmay qolishi mumkin.

Shimoliy Karolina universiteti (UNC) tibbiyot maktabidan genetik Fernando Pardo-Manuel de Villena boshchiligidagi jamoa Mutant Mouse Resource and Research Centers tarmog'ida saqlanayotgan 341 ta liniyadan 611 ta namunani genotiplashdi. AQSh Milliy sog'liqni saqlash institutlari (NIH) moliyalashtiradigan bu tarmoq sichqonlarni saqlaydi va olimlarga jo'natadi. MiniMUGA nomli DNK testi yordamida tadqiqotchilar har bir namunaning haqiqiy genomini uning rasmiy nomidan kelib chiqadigan genom bilan solishtirdi.

Har bir modelni belgilaydigan sun'iy kiritilgan mutatsiya odatda o'z joyida edi, ko'p muammolar esa unchalik jiddiy emasdi. Biroq jamoa ro'yxatda ko'rsatilmagan boshqa kichik liniyalar (substrains), noto'g'ri turga kiritilgan liniyalar va qayd etilmagan begona DNK bo'laklarini topdi. Ular orasida fluoressent oqsillar genlari hamda genlarni yoqish yoki o'chirish uchun keng qo'llaniladigan Cre rekombinaza fermenti geni bor edi. Tadqiqotchilar ularning borligini bilmasa, bunday genlar tajriba natijalarini buzib yuborishi mumkin.

«Bu jiddiy masala. Tadqiqotda qat'iylik yetishmasa, natijalaringizga ishonchingiz yo'qoladi», deydi Pardo-Manuel de Villena. Ish 14 may kuni Science jurnalida chop etildi.

Tekshiruv AQShdagi bitta resursni qamrab olgan, shu sababli boshqa joylardagi, jumladan alohida laboratoriyalarning o'zida ko'paytiriladigan koloniyalardagi sichqonlarning ahvoli yaxshiroq yoki yomonroq ekani hozircha noma'lum. Ispaniyaning Science Media Centre markaziga izoh bergan mutaxassislar ham tadqiqot nomuvofiqliklar borligini ko'rsatsa-da, ular xato tajribalarga sabab bo'lganini isbotlamasligini, muntazam tekshiruv esa qo'shimcha xarajat talab qilishini ta'kidladi.

Mualliflar omborlar, jurnallar va grant beruvchi tashkilotlar birgalikda muvofiqlashtiradigan standart genetik sifat nazoratini joriy etishga chaqirmoqda. Omborning UNC bo'limi o'z sichqon modellarining genetik identifikatsiyasini tekshiradigan va hisobotlarni tadqiqotchilarga taqdim etadigan hisobot tizimini ishga tushirdi.

Manbalar: UNC School of Medicine; Science (asl tadqiqot). Rasm: Rama/Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0 FR).

sichqon liniyalarini tekshirish tadqiqot sichqonlari genetikasi fandagi takrorlanuvchanlik inqirozi NIH sichqonlar banki laboratoriya sichqonlari genetik sifat nazorati Shimoliy Karolina genetiklari tadqiqoti noto'g'ri belgilangan hayvonlar sichqon modellari biotibbiy tadqiqot

Ushbu postni baham ko'rish:

Yoqdirish (Yoqtirish uchun tizimga kiring)

Izohlar

Izoh qoldirish uchun tizimga kiring Kirish

Tegishli maqolalar