Қитъаҳои хурди бофтаи мағзи инсон, ки дар лаборатория парвариш ёфтаанд, метавонанд сигналҳои ламсиро аз сенсоре, ки хати Брайлро мехонад, қабул карда, фаъолиятеро интиқол диҳанд, ки аз рӯи он ҳар ҳарфро муайян кардан мумкин аст. Дар ин бора муҳаққиқони Донишгоҳи Бристол 16 октябр дар маҷаллаи Frontiers in Artificial Intelligence хабар доданд.
Ин таҷриба яке аз қадамҳои аввалин ба сӯи компютерҳои биогибридӣ мебошад, ки бо нейронҳои зинда кор мекунанд: чунин нейронҳо нисбат ба микросхемаҳои кремнийӣ хеле камтар энергия сарф мекунанд. Пеш аз он ки органоидҳо чизеро ҳисоб кунанд, олимон бояд боварӣ ҳосил кунанд, ки онҳо сигналҳоро боэътимод қабул ва интиқол медиҳанд.
Гурӯҳ органоидҳоеро истифода бурд, ки аз рӯи намунаи мағзи пеши инсон сохта шудаанд. Ҳар яки онҳо аз як миллиметр хурдтар аст ва тақрибан 10 000 нейрон ва ҳуҷайраҳои ёрирасон дорад, вале бисёр сохторҳои мағзи воқеиро надорад. Органоидҳо дар массивҳои бисёрэлектродӣ ҷойгир карда шуданд: ин шабакаҳои электродҳо мебошанд, ки ҳам бофтаро таҳрик дода, ҳам фаъолияти онро сабт карда метавонанд.
Сенсори ламсие, ки ба дасти робот насб шуда буд, ҳамаи 26 ҳарфи алифбои Брайлро скан кард. Муҳаққиқон ҳар хониши сенсорро ба намунаи импулсҳои барқӣ табдил дода, ба органоидҳо фиристоданд ва сипас ҷавобҳои нейрониро бо барномаи соддаи омӯзиши мошинӣ тасниф карданд.
Се органоид аз як органоид беҳтар
Аз рӯи ҷавобҳои як органоид ҳарфи дуруст тақрибан дар 61% ҳолат муайян шуд. Якҷоя кардани се органоид ин нишондиҳандаро тақрибан то 83% баланд бардошт. Вақте ки гурӯҳ ба сигналҳои Брайл садои сунъӣ илова кард, рамзкушоӣ тавассути органоидҳо низ нисбат ба рамзкушоии бевоситаи сигналҳои пурсадо натиҷаи беҳтар нишон дод. Муаллифи аввали мақола Тянъи Лю аз Донишгоҳи Бристол мегӯяд: «Мо метавонем маълумотро аз сенсори воқеии ламсӣ гирифта, ба шакле табдил диҳем, ки шабакаи зиндаи нейронӣ қабул карда тавонад ва сипас аз ҷавоби органоид маълумоти маънодорро барқарор намоем».
Дар таҳқиқот омӯзиш мушоҳида нашуд: органоидҳо танҳо ба сигналҳои воридотии собит ҷавоб доданд. Гурӯҳ ҳоло шарҳ дода наметавонад, ки чаро се органоид аз як органоид беҳтар кор кард, гарчанде фарқиятҳои байни органоидҳо шояд ба сигналҳои онҳо имкон диҳанд, ки якдигарро пурра кунанд. Ҳамин фарқиятҳо сохтани дастгоҳҳои стандартиро душвор мегардонанд.
Минбаъд гурӯҳ ният дорад текстураҳо, канорҳо ва дигар намудҳои ламсро озмоиш кунад ва вазифаҳои давраи пӯшидаро ташкил диҳад, ки дар онҳо органоидҳо дар бораи сигналҳои хуруҷии худ алоқаи бозгашт мегиранд.
Манбаъҳо: University of Bristol; Frontiers in Artificial Intelligence (тадқиқоти аслӣ). Тасвир: Tianyi Liu/University of Bristol.
Шарҳҳо
Лутфан барои навиштани шарҳ ворид шавед Ворид шудан