Кӯршапаракҳои ҳамворбинӣ (vesper bats) антителоҳои худро на аз як, балки аз ду маҷмӯи пурраи генҳо месозанд. Ба гуфтаи муҳаққиқони Донишгоҳи Тулейн, ки 29 июл дар маҷаллаи Science Advances мақола нашр карданд, то ҳол дар ягон ширхӯри дигар чунин ҳолат маълум нест.
Кӯршапаракҳо вирусҳоеро интиқол медиҳанд, ки ҳайвоноти дигарро мекушанд, вале худашон ба таври намоён бемор намешаванд ва иммунологҳо солҳост сабаби инро меҷӯянд. «Асбобҳои» иловагии антитело номзади наве барои шарҳи он шудааст. Антителоҳо сафедаҳои Y-шакл мебошанд, ки аз сегментҳои ивазшавандаи генҳо ҷамъ меоянд. Дар одам ва дигар ширхӯрон сегментҳои занҷири вазнини антитело дар як қитъаи геном ҷойгиранд ва ҳуҷайраҳои иммунӣ онҳоро омехта карда, миллионҳо антителои гуногун месозанд.
Ду маҷмӯъ дар ду хромосома
Гурӯҳ якҷо бо ҳамкорон аз Донишгоҳи Стэнфорд ва Марказҳои назорат ва пешгирии бемориҳои ИМА 26 намуди кӯршапаракро омӯхта, ду минтақаи пурраи занҷири вазнинро дар хромосомаҳои гуногун ёфт ва нишон дод, ки ҳуҷайраҳои иммунӣ аз ҳарду истифода мебаранд. Ин ду минтақа нусхаи якдигар нестанд. Дар яке сегментҳо бештар ва гуногунтаранд, ки репертуари васеи тайёрро фароҳам меоранд. Дар дигаре сегментҳо камтаранд ва зоҳиран он ба гипермутатсияи соматикӣ такя мекунад: раванде, ки дар он ҳуҷайраҳои истеҳсолкунандаи антитело пас аз вохӯрӣ бо патоген генҳои худро тағйир медиҳанд.
Роҳбари тадқиқот Ҳанна Фрэнк, эколог ва биологи эволютсионии Донишгоҳи Тулейн, мегӯяд: «Мо ҳеҷ гоҳ дар ширхӯрон чунин чизеро надида будем». Ба гуфтаи ӯ ба нашрияи Live Science, сохтори монанд танҳо дар моҳиҳо вомехӯрад.
Кӯршапаракҳои ҳамворбинӣ бузургтарин оилаи кӯршапаракҳо мебошанд: ба он зиёда аз 500 намуд дохил мешавад, ки дар ҳама қитъаҳо ба ҷуз Антарктида зиндагӣ мекунанд. Аввал муҳаққиқон гумон карданд, ки ҳангоми ҷамъоварии геномҳо хато рух додааст ва танҳо баъд боварӣ ҳосил карданд, ки дугонашавӣ воқеӣ аст.
Оё маҷмӯи дуюми генҳо воқеан ба кӯршапаракҳо дар тоб овардан ба вирусҳо кӯмак мекунад, ҳоло фарзия боқӣ мемонад. То ҳол касе надидааст, ки ин ду низом ба сироят чӣ гуна ҷавоб медиҳанд ва ба гуфтаи Фрэнк, худи ин бозёфт шарҳ намедиҳад, ки чаро кӯршапаракҳо чунин манбаъҳои қулайи табиии вирусҳо мебошанд.
Акнун гурӯҳ мехоҳад ҳуҷайраҳои иммунии кӯршапаракҳоро ба таъсири вирусҳо дучор карда, муайян кунад, ки ҳар як маҷмӯи генҳо чӣ саҳм мегузорад.
Манбаъҳо: Tulane University (EurekAlert); Science Advances (тадқиқоти аслӣ). Тасвир: Kenny Lass/Tulane University.
Шарҳҳо
Лутфан барои навиштани шарҳ ворид шавед Ворид шудан