Sichqonning o'z hujayralaridan o'stirilib, teri ostiga joylashtirilgan mushak kecha-kunduz o'z-o'zidan qisqarib turdi va keksa hamda semiz sichqonlarga jismoniy mashqning ko'plab foydalarini berdi.
26 avgustda Nature Aging jurnalida chop etilgan ish mashqning butun organizmga ta'sirini deyarli harakatlana olmaydigan odamlarga, masalan, zaif keksalar yoki to'shakka mixlanib qolgan bemorlarga yetkazish yo'lini ko'rsatadi. Ishlayotgan mushak qisman bez vazifasini ham bajaradi: qisqarganda u miokinlar deb ataladigan signal molekulalarini ajratadi, ular esa suyak, yog' to'qimasi, jigar va miyaga ta'sir qiladi.
Yolg'iz o'zi mashq qiladigan mushak
Pekindagi Xitoy Fanlar akademiyasidan Ng Shyh-Chang boshchiligidagi jamoa har bir sichqonning sonidan mushak ildiz hujayralarini olib, laboratoriyada ko'paytirdi va mushak hujayralariga aylantirdi. Gel bilan aralashtirilib, orqa terisi ostiga yuborilgan hujayralar o'zi qon tomirlariga ega to'qimaga uyushdi va hech qanday nerv buyrug'isiz qisqara boshladi. Transplantatlar kamida 81 kun yashadi.
Taxminan 1,5 yoshli sichqonlarda transplantat bor hayvonlarning tana massasida yog'siz massa ulushi 8 haftadan keyin yuqoriroq bo'ldi, 15 haftaga kelib esa ular davolanmagan hayvonlarga qaraganda kuchliroq changallar, uzoqroq yugurar va suyaklari zichroq edi. Yog'li ratsion bilan semirtirilgan sichqonlar 16 haftani kamroq yog', pastroq qon shakari, xolesterinning kamroq oshishi va jigarning kamroq shikastlanishi bilan yakunladi. Transplantat qo'yilgan keksa sichqonlar labirintdagi xotira testining bir ko'rsatkichida ham yaxshiroq natija ko'rsatdi, qonida esa nerv hujayralarini qo'llab-quvvatlovchi BDNF oqsili ko'proq bo'ldi.
“Ma'lum bo'lishicha, mashqqa eng ko'p muhtoj odamlar aynan mashq qilishga eng kam qodir bo'lganlardir”, dedi Ng South China Morning Post nashriga.
Hozircha faqat sichqonlarda
Hozircha bu faqat sichqonlardagi tajriba, ayrim taqqoslashlar esa juda kichik guruhlarda o'tkazilgan: miya hujayralarini sanash har guruhda atigi 3 ta hayvonga asoslangan. Transplantatlar bemorlar uchun yaroqsiz laboratoriya geli Matrigel yordamida tayyorlangan. Tadqiqotda qatnashmagan Dyuk universiteti fiziologi James White odamlarga tananing turli joylariga bir nechta transplantat kerak bo'lishi mumkinligini ta'kidlaydi. Bu esa aynan bunday muolajalarni eng og'ir ko'taradigan bemorlarga takroriy invaziv aralashuvlar degani.
Mualliflarning aytishicha, odamlar uchun xavfsizlik, jumladan uzoq muddatli immun reaksiyalar hali klinik sinovlarda tekshirilishi kerak. Ng shunday sinovni tashkil etish ustida ishlamoqda.
Manbalar: Nature News; Nature Aging (asl tadqiqot). Rasm: Longevity.Technology.
Izohlar
Izoh qoldirish uchun tizimga kiring Kirish