Дүниежүзілік ЖИТС-пен күрес күні Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) АИТВ алдын алудың жаңа құралдарын кеңінен қолжетімді етіп, негізгі қызметтерге қаржы салу қаншалықты шұғыл екенін атап өтті. Солардың бірі - ленакапавир (LEN), ДДҰ жақында АИТВ профилактикасына мақұлдаған ұзақ әсер ететін инъекциялық препарат. Күн сайын дәрі ішуге қиналатын немесе дәрігерге барғанда таңбалауға тап болатын адамдар үшін LEN мүлде басқа жол ұсынады.
Биыл халықаралық қаржыландыру қысқарғанымен, 2025 жылы АИТВ-ға қарсы жұмыс қарқын алды. ДДҰ LEN-ді байланысқа дейінгі профилактиканың (PrEP) қосымша нұсқасы ретінде ұсынады: бұл қауіп тобындағы адамдарға АИТВ жұқтырмаудың қауіпсіз әрі ыңғайлы жолын береді.
Бюджеттің қысқаруы дүние жүзінде профилактика, емдеу және тексеру қызметтерін ақсатты. Қоғамдастықтардың өзі жүргізетін маңызды бағдарламалар, соның ішінде PrEP және инъекциялық есірткі қолданатындар үшін зиянды азайту қызметтері кейбір елдерде қысқартылды не уақытша тоқтады. Бұл 2030 жылға қарай ЖИТС-ті тоқтату мақсатына қауіп төндіреді.
Әлемде 40,8 миллион адам АИТВ-мен өмір сүреді, ал 2024 жылы 1,3 миллион жаңа жұқтыру тіркелген. Соққы ең алдымен негізгі топтарға тиеді: секс-жұмысшылар, ер адамдармен жыныстық қатынасқа түсетін ерлер, трансгендер әйелдер және инъекциялық есірткі қолданатын адамдар. Таңбалау, кемсіту, сондай-ақ құқықтық және құрылымдық кедергілер олардың көмекке жолын жауып тұр.
ДДҰ атап көрсетеді: ЖИТС-ті тоқтату үшін АИТВ қызметтерін бастапқы медициналық көмекке кіріктіру, жұмысты қоғамдастықтардың төңірегінде құру, құрылымдық кедергілерді алып тастау және ішкі, ұлттық қаржыны арттыру қажет. LEN-нің Оңтүстік Африка, Зимбабве және Замбия сияқты елдерде мақұлдануы үміт ұялатады, бірақ тең қолжетімділік жаһандық басымдық болып қала беруі тиіс.
Дереккөздер:
World Health Organization. New prevention tools and investment in services essential in the fight against AIDS. 2025. https://www.who.int/news/item/01-12-2025-new-prevention-tools-aids
Пікірлер
Пікір қалдыру үшін жүйеге кіріңіз Кіру