1989-yilda Kopengagendagi muzey ko'chirilgach yo'qolgan deb hisoblangan qirilib ketgan ulkan akula Otodus megalodon umurtqalari topildi va qayta o'rganildi. Ulardan eng kattasining eni 23 sm, bu ma'lum bo'lgan eng katta baliq umurtqasi.
Megalodon asosan tishlari orqali ma'lum, chunki akula skeleti tog'aydan iborat va kamdan-kam qoldiqqa aylanadi. Tur o'lchamiga oid eng ko'p keltiriladigan baho aynan shu suyaklarga asoslangan, shuning uchun megalodon qanchalik katta bo'lgani haqida bahslashayotgan har bir kishi uchun ularni tekshirish muhim.
Fotosuratlardan qayta qoldiqlarga
Umurtqalar 1978-yilda Daniya janubidagi Gram shahri yaqinidagi gil karyeridan qazib olingan, ularning yoshi taxminan 10,8 million yil. 1989-yilgi ko'chish paytida ular qattiq shikastlangan va faqat 1980-yillar boshida chop etilgan fotosuratlar qolgan. Akula uzunligi 24,3 metr bo'lgan degan avvalgi baho shu suratlarga tayangan. 2017-yilda Daniya tabiiy tarix muzeyi kuratori kolleksiya ichidan singan bo'laklarni tanib qoldi.
Chikagodagi DePaul universitetidan Kenshu Shimada boshchiligidagi, Daniya va Avstraliyadagi hamkasblari ham qatnashgan jamoa endi suyaklarni bevosita o'lchadi va Orhus universitetida mikro-KT yordamida skanerladi. Tog'aydagi daraxt halqalariga o'xshab hosil bo'ladigan o'sish qatlamlariga ko'ra, hayvon kamida 64 yoshida nobud bo'lgan. Qatlamlar asosida tuzilgan o'sish egri chizig'i tug'ilgandagi uzunlikni 3,6 metrga yaqin, nazariy maksimal uzunlikni 28 metrga yaqin, nazariy umr davomiyligini esa 96 yilgacha deb ko'rsatadi. Ish Palaeontologia Electronica jurnalida e'lon qilindi.
Umurtqalar atrofidagi gilda gigant akulaning (basking shark) mayda tangachalari va jabra tuzilmalari saqlangan. Mualliflarning fikricha, bular megalodonning so'nggi ovqatidan qolgan bo'lishi mumkin. Agar shunday bo'lsa, bu tur uchun ma'lum bo'lgan birinchi oshqozon tarkibi bo'ladi.
O'sish ko'rsatkichlari bitta individga tegishli va qatlamlar qanchalik tez-tez hosil bo'lishi haqidagi taxminlarga asoslangan, mualliflarning o'zi ularni juda taxminiy deb ataydi. Shimadaning aytishicha, «24,3 metr hozircha O. megalodon uchun ilmiy asoslash mumkin bo'lgan eng katta baho». Taqqoslash uchun, Belgiyada topilgan ancha to'liq umurtqalar qatori 16,4 metrlik hayvonga tegishli deb hisoblanadi.
Qoldiqlarni endi Gram gil karyeri yonidagi, Museum Sønderjylland boshqaradigan muzeyda ko'rish mumkin.
Manbalar: DePaul University; Palaeontologia Electronica (asl tadqiqot). Rasm: Museum of Southern Jutland (Museum Sønderjylland), Denmark.
Izohlar
Izoh qoldirish uchun tizimga kiring Kirish