Кандагы ашыкча кантты организм сыртка чыгарып салуучу кошулмага айландыруучу, алтын жана платина катализатору бар имплант диабетке чалдыккан чычкандардын глюкоза деңгээлин бир сааттын ичинде нормага келтирди. Бул тууралуу Science журналында Цюрих жогорку техникалык мектебинин (ETH Zurich) изилдөөчүлөрү билдиришти.
Инсулин клеткаларга кантты сиңирүүгө жардам берет, бирок 2-типтеги диабеттин негизинде жаткан ашыкча энергияга таасир этпейт, ошондуктан көптөгөн бейтаптар салмак кошо беришет. 22-октябрда сыпатталган жаңы түзүлүш глюкозанын бир бөлүгүн организмден таптакыр чыгарып салат, анын үстүнө дарысыз, ферментсиз жана тирүү клеткаларсыз иштейт.
Цюрих жогорку техникалык мектебинин Базелдеги бөлүмүндө Мартин Фуссенеггер жетектеген топ катализаторду графит кийизинен жасады: ага алтын нанокластерлери орнотулган, алардын бетинде болсо андан да майда платина бөлүкчөлөрү бар. Алсыз электр тогу берилгенде катализатор глюкозаны глюконатка айлантат, ал эми бөйрөктөр аны заара менен чыгарып салат. Кубат зымсыз берилет, электроника болсо 3D-принтерде басылган корпуска жайгаштырылган.
Имплант туюк цикл боюнча иштейт. Колго тагылуучу кадимки глюкоза монитору көрсөткүчтөрдү Bluetooth аркылуу смартфонго же акылдуу саатка жөнөтөт. Кант өтө жогорулаганда алар катализаторду күйгүзөт, деңгээл төмөндөгөндө өчүрөт, ошондуктан кандагы кант кескин түшүп кетпейт.
Чычкандарда алты жума
2-типтеги диабети бар чычкандарда түзүлүш 0,75 вольт чыңалууда жана 10 миллиампер ток күчүндө иштеди. Алты жумалык дарылоо учурунда жаныбарлардын салмагы азайып, кандагы майлар төмөндөдү, ал эми организми майды күйгүзүүгө көбүрөөк өттү. Канттын коркунучтуу түшүшү, сезгенүү же ткандардын бузулушу байкалган жок. Өзүнчө сыноодо катализатор 5 литр азыктык эритме куюлган бактагы глюкозаны иштетти: бул болжол менен чоң кишинин канынын көлөмүнө барабар. Фуссенеггердин айтымында, «азыр биз глюкозаны дары менен эмес, электроника аркылуу түздөн-түз башкара аларыбызды көрсөтүп жатабыз».
Азырынча түзүлүш адамдарда эмес, чычкандарда жана эритмеси бар бакта гана сыналды, ал эми жаныбарлардагы натыйжалар болгону алты жуманы камтыйт.
Эми топ системаны медициналык түзүлүшкө айлантууну пландап жатат. Фуссенеггердин белгилешинче, ага керектүү тышкы башкаруу жана зымсыз кубат блоктору азыр эле сатыкта бар.
Булактар: ETH Zurich; Science (баштапкы изилдөө). Сүрөт: Debasis Maity, Biotechnology and Bioengineering Group/ETH Zurich.
Пикирлер
Пикир калтыруу үчүн кирүү керек Кирүү