Zich hujayralar birga tebranadi, saraton hujayralari esa maromni eng uzoq saqlaydi
Biologiya va kimyo Yangilik

Zich hujayralar birga tebranadi, saraton hujayralari esa maromni eng uzoq saqlaydi

Neuronix 17 Aug, 2026 2 daqiqa o‘qish

Bir-biriga zich tegib o'sayotgan hujayra qatlamlari taxminan soatiga bir marta birgalikda kengayib-qisqarib turadi, saraton hujayralari esa bu maromni sog'lom hujayralarga qaraganda qariyb ikki baravar uzoqroq saqlaydi. Bu haqda MIT muhandislari Newton jurnalida xabar berdi.

Agar bu qonuniyat to'qimalarda ham tasdiqlansa, maromning davomiyligi o'smaning qanchalik agressivligini ko'rsatuvchi fizik belgiga aylanishi mumkin. Uni genetik test o'rniga mikroskop yordamida o'lchash mumkin bo'lardi.

O'sha paytda MIT mexanika muhandisligi professori Ming Guo laboratoriyasida aspirant bo'lgan Wenhui Tang ko'chib yuruvchi epiteliy hujayralarini, ya'ni a'zolar va terini qoplab turuvchi hujayralarni videoga yozayotgan edi. Shunda u qatlam go'yo nafas olayotganini payqadi. “Aynan o'shanda bu hujayralarda vaqt o'tishi bilan qiziqroq narsa sodir bo'layotgan bo'lishi mumkinligini angladim”, deydi Tang.

Jamoa it buyragi hujayralarini hamda inson ko'krak bezining yaxshi sifatli va saraton bo'lgan bir nechta hujayra liniyalarini 30 soat davomida suratga oldi. Barcha hujayra turlari bir maromda tebrandi, har bir sikl taxminan bir soat davom etdi. Sog'lom qatlamlar sinxronlikni tezroq yo'qotdi. Eng yomon sifatli liniyalar esa qariyb ikki baravar uzoqroq sinxron qoldi.

Zichlik tempni belgilaydi

Sinxronlik idishdagi hujayralar qanchalik zich joylashganiga ham bog'liq bo'ldi. Hujayralar zichlashgani sari u kuchaydi, eng yuqori nuqtaga yetdi, so'ng qatlam juda zich bo'lib qolganda susaydi. Tahlilga Garvard universiteti va Kanada Milliy tadqiqot kengashidan hammualliflar hissa qo'shdi.

Hujayralar nima uchun bir maromga tushishi hali noma'lum, tadqiqot esa tirik to'qima yoki bemorlarda emas, laboratoriya idishlarida o'tkazilgan. Bu maromdan o'sma tarqalishining erta belgisi sifatida yoki astma tadqiqotlari va dori skriningida ko'rsatkich sifatida foydalanish g'oyalari hali sinab ko'rilmagan.

“Agressivroq saraton hujayralarining maromi sog'lomlarinikiga qaraganda odatda barqarorroq va uzoqroq davom etadi”, deydi Guo. Guruh endi bu maromni ushlab turadigan mexanizmni topmoqchi.

Manbalar: MIT News; Newton (asl tadqiqot). Rasm: MIT News; background courtesy of the researchers.

hujayralar sinxronizatsiyasi saraton hujayralari tebranishi hujayralarning jamoaviy xulq-atvori hujayralar urish ritmi MIT muhandislari tadqiqoti xavfli hujayralar saraton biologiyasi hujayralar migratsiyasi o'sma hujayralari xulqi onkologiya

Ushbu postni baham ko'rish:

Yoqdirish (Yoqtirish uchun tizimga kiring)

Izohlar

Izoh qoldirish uchun tizimga kiring Kirish

Tegishli maqolalar