Hetairos nomli sun'iy intellekt modeli bosh va orqa miya o'smalarini 102 ta molekulyar kichik turga ajratadi, buning uchun unga oddiy usulda bo'yalgan bitta to'qima preparati kifoya. Bu haqda Heydelberg olimlari boshchiligidagi jamoa Nature Cancer jurnalida xabar berdi.
Bu o'smalarning ko'pini faqat DNKdagi kimyoviy belgilarni o'qish orqali ishonchli tasniflash mumkin. Bu tahlil metillanish profilini aniqlash (methylation profiling) deb ataladi. U maxsus laboratoriyalar va yetarli miqdorda o'sma to'qimasini talab qiladi, taxminan ikki hafta davom etadi va dunyoning ko'p qismida mavjud emas. Hetairos o'qiydigan bo'yalgan preparatlar esa deyarli har bir patologiya laboratoriyasida tayyorlanadi.
Germaniya saraton tadqiqotlari markazi (DKFZ) xodimi Moritz Gerstung va Heydelberg universiteti klinikasi neyropatologi Felix Sahm boshchiligidagi jamoa modelni 9 606 bemordan olingan 11 000 dan ortiq raqamlashtirilgan preparatda o'qitdi va sinovdan o'tkazdi. Preparatlar to'rt qit'adagi 11 ta markazdan to'plangan. Taqqoslash uchun olingan tashxislar asosan metillanish tahlillariga asoslangan edi.
Hetairos o'z javobiga qanchalik ishonishini ham ko'rsatadi. Holatlarning 50 foizdan 70 foizgacha qismida u yuqori ishonch bildirgan va bunday hollarda taxminan 87 foiz to'g'ri topgan. Ishonchi past bo'lganda u odatda 100 dan ortiq ehtimoliy variantni bir nechtagacha qisqartirgan, bu esa shifokorlarga qaysi qo'shimcha tahlillarni buyurish kerakligini ko'rsatishi mumkin.
Beshta mutaxassis, 210 ta preparat
To'g'ridan-to'g'ri taqqoslashda turli markazlardan bo'lgan beshta tajribali neyropatolog 210 ta holatga faqat preparatlarga qarab tashxis qo'ydi. Ularning o'rtacha aniqligi 30 foiz bo'ldi, Hetairosniki esa 68 foiz. Har biriga uchta taxmin aytish imkoni berilganda sun'iy intellekt 84 foizga, mutaxassislar esa taxminan 50 foizga yetdi.
Yana 210 ta namunada model odatiy klinik ish bilan parallel ishlatildi, biroq hech bir tashxisga ta'sir qilmadi. U standart kompyuter uskunasida o'z xulosasini 12 daqiqada berdi, to'liq molekulyar tahlil esa o'rtacha 12 kun oladi. Model preparatning qaysi qismlari qaroriga asos bo'lganini ham belgilab beradi.
Tadqiqotchilarning so'zlariga ko'ra, juda kam uchraydigan o'sma turlarida model hali ham adashadi va bunday holatlarda tajribali mutaxassislar undan kam emasdek ko'rinadi. Maqolada qayd etilishicha, mualliflarning bir nechtasi Heidelberg Epignostix GmbH kompaniyasining aksiyadorlari yoki xodimlari hisoblanadi. “Biz Hetairosni birinchi navbatda tashxis qo'yishga yordam beradigan vosita sifatida ishlab chiqdik”, deydi Sahm. Uning qo'shimcha qilishicha, model molekulyar tahlillarning o'rnini bosish uchun emas, ularni tezlashtirish uchun mo'ljallangan.
Metillanish tahlili odatda bir necha yuz yevro turadi. Hetairos esa shifoxonalar har bir bemor uchun baribir tayyorlaydigan preparatlar bilan ishlaydi.
Manbalar: German Cancer Research Center (DKFZ); Nature Cancer (asl tadqiqot). Rasm: Jensflorian/Wikimedia Commons.
Izohlar
Izoh qoldirish uchun tizimga kiring Kirish